ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟବାଦ
 |
| ହେକ୍ଟର ପିଏତର୍ସନଙ୍କୁ ଧରି ମ୍ବୁସିଆ ମାଖୁବୋ ଧାବମାନ ପାଖରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ ଆନ୍ତୋନେତ ସେଥୋଲେ ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ - ୱିକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସ୍ |
ଦକ୍ଷିଣ
ଆଫ୍ରିକା ଗୋଟିଏ ଦେଶ । ଏଥିରେ
ଗୋରା,
କଳା,
ଶ୍ୟାମଳ
(ଅର୍ଥାତ
ଭାରତୀୟ)
ଆଦି
ଅନେକ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକେ ବସବାସ
କରନ୍ତି । କଳା ଲୋକେ ହେଲେ ଦକ୍ଷିଣ
ଆଫ୍ରିକାର ମୂଳ ନିବାସୀ । ଗୋରା
ଲୋକେ ଅନେକ ପରେ ସେଠାକୁ ବସବାସ
କରିବାକୁ ଆସିଲେ । ଭାରତୀୟ ମୂଳର
ଲୋକେ ଏହି ଦେଶକୁ ଶ୍ରମିକ ଓ ବେପାରୀ
ଭାବେ କାମ କରିବାକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ
ରହିଗଲେ ।
ମାୟା
ନାଇଡ଼ୁ ଏଗାର ବରଷ ବୟସର ଗୋଟିଏ
ଝିଅ । ସେ ଜୋହାନସବର୍ଗ ସହରରେ
ରହେ । ସେ ଥରେ ନିଜ ମା’ଙ୍କୁ
ପୂରୁଣା ବାକୁସପତର ସଫା କରିବାରେ
ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ଏହି କାମ
କରୁକରୁ ସେ ଥରେ ଚିତ୍ର ଓ ଖବରକାଗଜ
ଲେଖାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ
ସ୍କ୍ରାପବୁକ ପାଇଲା । ସେଥିରେ
ପାଖାପାଖି ପନ୍ଦର ବରଷ ବୟସର ଗୋଟିଏ
ବାଳକର ଅନେକ ଫଟୋ ଥିଲା । ମାୟା
ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରିଲା ଯେ ସେ ପିଲାଚି
କିଏ ବୋଲି । ମାଆ କହିଲେ,
ସେ
ପିଲାଟି ହେଲା ହେକ୍ଟର ପିଏତର୍ସନ
। ପୋଲିସ ତାକୁ ଗୁଳି ମାରି ଦେଇଥିଲା
। ମାୟାକୁ ଏହା ଶୁଣି ବିଚିତ୍ର
ଲାଗିଲା । ସେ ପଚାରିଲା,
“କାହିଁକି
?”
ତାହାର
ମା କହିଲେ ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ
ଆଗରୁ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ନିୟମ
ଚଳୁଥିଲା । ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟର
ଅର୍ଥ ହେଲା,
ଦେହର
ବର୍ଣ୍ଣର ଭିତ୍ତିକ ରେସ୍ ର
ଅବଧାରଣାକୁ ନେଇ ଭେଦଭାବ ଓ
ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ରଖିବା
। ଏହି ନୀତିନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସାରେ
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ
ଗୋରା,
କଳା,
ଭାରତୀୟ
ଓ ରଞ୍ଜିତ (କଲରେଡ଼),
ଏହିପରି
ଚାରୋଟି ବର୍ଗରେ ଭାଗ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା
। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଚାରି ବର୍ଗର
ଲୋକେ ଏକାଠି ମିଶିବା,
ପରସ୍ପରର
ପାଖରେ ବସବାସ କରିବା,
ଏପରିକି
ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଫାସିଲିଟି ବ୍ୟବହାର
କରିବା ମଧ୍ୟ ବାରଣ ଥିଲା ।
ମାୟା
ଏହା ମାଆଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ
ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ।
ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ
ଚଳିବା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲାବେଳେ
ମାୟାର ମାଆ କ୍ରୋଧିତ ଜଣା ପଡ଼ୁଥିଲେ
। ସେ ତାକୁ କହିଲେ ଯେ ସେ ସମୟରେ
ଡାକ୍ତରଖାନା,
ଏପରିକି
ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ୍ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ
ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା
ଥିଲା । ଗୋରା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ
ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସରେ ଭଲ
ସୁବିଧା ଥିଲା । ହେଲେ କଳା ଲୋକଙ୍କର
ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସରେ ସେସବୁ କିଛି
ନଥିଲା । ବସ ଓ ରେଳର ବ୍ୟବସ୍ଥା
ମଧ୍ୟ ଅଲଗା ଅଲଗା ଥିଲା । ଗୋରା
ଓ କଳା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବସ ସ୍ଟପ
ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଥିଲା ।
ଅଣ-ଶ୍ୱେତ
ଲୋକଙ୍କର ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର
ନଥିଲା । ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଜମିଜମା
ଗୋରା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ
ଥିଲା । ଅଣ-ଶ୍ୱେତ
ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ
ଯାଗାରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।
ଅତଏବ,
କଳା,
ଭାରତୀୟ
ମୂଳର ଓ ରଞ୍ଜିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଗୋରା
ଲୋକଙ୍କର ସମାସ୍କନ୍ଧ ବୋଲି
ଗଣାଯାଉନଥିଲା ।
ଏହିପରି
ଗୋଟିଏ କଳା ବସ୍ତି ଥିଲା ଦକ୍ଷିଣ
ପଶ୍ଚିମ ଟାଉନସିପ (ସାଉଥ
ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଟାଉନସିପ)
ବା
ସୋୱେଟୋ । ହେକ୍ଟର ପିଏତର୍ସନ
ସେଠାରେ ରହୁଥିଲା । ସେ ଓ ତାହାର
ସାଙ୍ଗମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଫ୍ରିକାନ୍ସ
ଭାଷା ଶିଖିବା ବିରୁଦ୍ଧରେ
ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ଆଫ୍ରିକାନ୍ସ ଭାଷା ଥିଲା ଦକ୍ଷିଣ
ଆଫ୍ରିକାର ଗୋରା ଲୋକମାନଙ୍କର
ଭାଷା । ହେକ୍ଟର ଓ ତାହାର ବନ୍ଧୁମାନହଙ୍କୁ
ଏହି ଭାଷା ଶିଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ
କରାଯାଉଥିଲା । ହେଲେ ସେମାନେ
ନିଜର ମାତୃଭାଷା ଜୁଲୁ ଶିଖିବାକୁ
ଚାହୁଁଥିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର
ପୋଲିସ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବରେ
ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନଙ୍କୁ ପିଟିଲା
। ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଗୁଳି ମଧ୍ୟ ଚଳାଇଲା
। ସେମାନଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଗୁଳି ଯାଇ
ହେକ୍ଟର ଦେହରେ ବାଜିଲା । ଏହି
ଘଟଣାଟି ଘଟିଥିଲା ୧୬ ଜୁନ,
୧୯୭୬
ମସିହାରେ ।
ଆଫ୍ରିକୀୟ
ଜାତୀୟ କଙ୍ଗ୍ରେସ ନାମକ ସଙ୍ଗଠନ
ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ
ଭିତରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲା । ଏହି
ସଙ୍ଘଠନ ଓ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଜଣାଶୁଣା
ନେତା ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ
ବିରୁଦ୍ଧରେ ବର୍ଷବର୍ଷ ଧରି ଲଢ଼ିଲେ
। ଶେଷକୁ ସେମାନେ ସଫଳ ହେଲେ ।
୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା
ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ ବନିଲା ।
ସେଠାରେ ସବୁ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କୁ
ସମାନ ବୋଲି ଗଣାଗଲା ।
ବି.ଦ୍ର. - ଏହି ଲେଖାଟି ଏନ.ସି.ଇ.ଆର.ଟି. ଛାପିଥିବା ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ 'ସୋସିଆଲ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ଲାଇଫ - ୧' ର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ସମ୍ପାଦିତ ଅଂଶର ଅନୁବାଦ ଅଟେ ।
