ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର
 |
| ଏଥେନୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କ୍ଲେଇସ୍ଥିନସ୍ ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ - ୱିକିମିଡିଆ କମନ୍ସ୍ |
ଭାରତ
ଗୋଟିଏ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅଟେ । ଭାରତୀୟ
ଜନଗଣଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଓ ଘଟଣାବହୁଳ
ଲଢ଼େଇର ଫଳ ଭାବରେ ଆମେ ଏହା ହାସଲ
କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛୁ । ପୃଥିବୀର
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାଗାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ
ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର ଲାଭ କରିବା
ପାଇଁ ଲଢିଆସିଛନ୍ତି । ତୁମେ ଜାଣିଛ
କି ନିଜର ନେତା ନିର୍ବାଚନ କରିବା
ଗଣତନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଲକ୍ଷଣ ଓ ବୈଷିଷ୍ଚ୍ୟ ଅଟେ । ଏଣୁ
ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ,
ଗଣତନ୍ତ୍ରର
ଅର୍ଥ ହେଲା,
ଲୋକଙ୍କର
ନିଜର ନେତା ନିର୍ବାଚନ କରିବାର
ଅଧିକାର । ଏହାର ଏକ ମୌଳିକ ଅର୍ଥ
ହେଲା ଯେ ଲୋକେ ନିଜେ ଯେଉଁ ନିୟମମାନଙ୍କ
ଦ୍ୱାରା ଚଳନ୍ତି,
ସେଗୁଡ଼଼ିକ
ତିଆରି କରିବାରେ ସେମାନେ ନିଜେ
ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।
ଆମର
ଯୁଗରେ,
ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ
ସରକାରକୁ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିନିଧିମୂଳକ
ଗଣତନ୍ତ୍ର ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ
। ପ୍ରତିନିଧିମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ
ଲୋକେ ନିଜେ ସିଧାସଳଖ ଶାସନରେ
ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ପରନ୍ତୁ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନୀ
ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ
ବାଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରତିନିଧି୍ମାନେ
ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ସମଗ୍ର ଜନସଂଖ୍ୟା
ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ।
ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନର
ଅଧିକାର ନଥିଲେ ବର୍ତ୍ତମାନର
ଯୁଗରେ କୌଣସି ଦେଶ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ
ଭାବରେ ଗଣାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।
ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନର
ଅଧିକାରର ମାନେ ହେଲା ଯେ,
ଦେଶର
ସବୁ ସାବାଳକ ଲୋକଙ୍କର ମତଦାନର
ଅଧିକାର ଅଛି ।
ମାତ୍ର
ଆଗରୁ ସବୁଦିନେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ନଥିଲା
। ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରିବ କି
ଏପରି ଯୁଗ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ଯେବେ
ସରକାରମାନେ ଗରୀବ ଲୋକଙ୍କୁ ଓ
ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବା ପାଇଁ
ଅନୁମତି ଦେଉନଥିଲେ ?
ଗଣତନ୍ତ୍ରର
ଆଦି କାଳରେ ସରକାରମାନେ କେବଳ
ଶିକ୍ଷିତ,
ସମ୍ପତ୍ତିର
ମାଲିକ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷ ଲୋକମାନଙ୍କୁ
ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା,
ସ୍ତ୍ରୀଲୋକେ,
ଗରୀବ
ଲୋକେ,
ସମ୍ପତ୍ତିହୀନଜନମାନେ,
ଏବଂ
ଶିକ୍ଷାବିହୀନ ଆଦି ଜନଗଣ ଭୋଟ
ଦେବାର ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ
। ଅଳ୍ପ କେତେ ଜଣ ପୁରୁଷମାନେ
ତିଆରି କରୁଥିବା ନୀତି ଓ ନିୟମ
ଅନୁସାରେ ଦେଶ ଚାଲୁଥିଲା ।
ସ୍ୱାଧୀନତା
ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର,
ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ
ଗୋଷ୍ଠୀର ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର
ଥିଲା । ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ
ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ
ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ
ସମେତ ଅନେକ ଲୋକେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ
ରୀତି ଦ୍ୱାରା ଚକିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସାବାଳକମାନଙ୍କ
ପାଇଁ ମତାଧିକାରର ଦାବୀ କରୁଥିଲେ
। ଏହାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ
ମତଦାନର ଅଧିକାର କୁହାଯାଏ ।
୧୯୩୧
ମସିହାରେ ‘ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ’ ପତ୍ରିକାରେ
ଗାନ୍ଧିଜୀ ଲେଖିଥିଲେ,
ମୁଁ
ଏହା ସହିପାରେନା ଯେ ଜଣେ ସମ୍ପତ୍ତିବାନ
ଲୋକ ପାଖରେ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର
ରହିବ । ମାତ୍ର,
ଜଣେ
ଚରିତ୍ରବାନ ଲୋକ ଯାହା ପାଖରେ ଧନ
ବା ସାକ୍ଷରତା ନାହିଁ,
ସେ
ଏହି ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବ ।
ନିଜ ମୁଣ଼୍ଡ ଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରି
ଦିନରାତି ପରିଶ୍ରମ କରି ସଚ୍ଚୋଟ
ଉପାୟରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା
ଜଣେ ଲୋକ ଭୋଟଦାନର ଅଧିକାରରୁ
ବଞ୍ଚିତ ହେବା ମୋ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ
ଅଟେ ।
ବି.ଦ୍ର. - ଏହି ଲେଖାଟି ଏନ.ସି.ଇ.ଆର୍.ଟି. ଛାପିଥିବା ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ 'ସୋସିଆଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ପଲିଟିକାଲ ଲାଇଫ୍ - ୧' ର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ସମ୍ପାଦିତ ଓ ଅନୁଦିତ ଅଂଶ।
