ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷାବିଚାର - 'ବିହାର ବିଦ୍ୟାପୀଠରେ ସମାବର୍ତ୍ତନ ଭାଷଣ:୧'
ଅନୁବାଦକ - ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ
 |
| ସ୍ପେନ ଦେଶର ସ୍ଥାପତ୍ୟ (ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ - ୱିକିମିଡିଆ କମନ୍ସ୍) |
ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର
ଏହି ଭାଷଣକୁ ଏକ ବକ୍ତୃତା ପରିବର୍ତ୍ତେ
ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ କଥୋପକଥନ ବୋଲି
କୁହା ଯାଇ ପାରେ । ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ
ଉପରନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ
ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସେହି
ଜନସାଧାରଣ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ
ବିଶ୍ୱାସ-ଭାଜନ
ହୋଇ ପାରି ଥିଲେ । କାରଣ ,ସେମାନେ
ଯେ କେବଳ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର ବକ୍ତୃତା
ଶୁଣୁଥିଲେ,
ତାହା ନୁହେଁ,
ହୃଦୟର
ସେହି ନୀରବ ଭାଷା ବୁଝୁ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ସେହି କଥୋପକଥନ ନାନା ବୈଚତ୍ର୍ୟ, ହୃଦୟର
ବ୍ୟାକୁଳତା ଓ ଆତ୍ମଜୀବନ ନାନା
ଉଦାହରଣରେ ଭରପୁର ହୋଇଥିଲା ।
ସେ
ଆରମ୍ଭରୁ ଆଶା କରିଥିଲେ ସ୍ନାତକମାନେ
ସେଦିନ ଯେଉଁ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହି
ଅନୁସାରେ ଜୀବନଯାପନ କରିବେ ।
ଗୁଜୁରାତ ବିଦ୍ୟାପୀଠର ସମାବର୍ତ୍ତନ
ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ସେ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ଯଦି
ସେହିପରି ଏ ବିଦ୍ୟାପୀଠ ଜଣେ ମାତ୍ର
ଆଦର୍ଶଛାତ୍ର ଓ ଜଣେ ମାତ୍ର ଆଦର୍ଶ
ଶିକ୍ଷକ ବାହାର କରି ପାରେ, ତେବେ
ତାହାର ତିଷ୍ଠି ରହିବା ଯଥାର୍ଥତାର
ଅଧିକ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇ ଯିବ,
ନୋହିଲେ
ଏପରି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ
ତେବେ କଣ ?
ଯେତେ
କମ୍ ହେଉ ପଛକେ, ସେହି ପବିତ୍ର
ପ୍ରଶାନ୍ତ ରତ୍ନମାନଙ୍କୁ ଆବିଷ୍କାର
କରିବା ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ
କି ? ତାହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର
ଗୋଟିଏ ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଧାର କରି କହିଲେ
।
“ମୁଁ
ଆଫ୍ରିକାରେ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ରହିଲି । ସେଠାରେ ଥିବା ହୀରାଖଣ ଦେଖି
ଯିବାକୁ ଥରେ ହେଲେ ଭାବି ନାହିଁ । କାରଣ ଭୟ ଥାଏ, କାଳେ ମୋତେ ଅସ୍ଫୁଶ୍ୟ
ବୋଲି ଅନୁମତି ମିଳିବ ନାହିଁ,
ଫଳରେ
ଅପମାନ ପାଇବି । କିନ୍ତୁ,ଯେତେବେଳେ
ଗୋଖଲେ ସେଠାରେ ଥିଲେ, ,ତାଙ୍କୁ
ସେଠିକାର ପ୍ରଧାନ ଶିଳ୍ପସମ୍ପଦ
ଦେଖାଇବାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ ଅନୁଭବ
କଲି । ତାଙ୍କର ଅପମାନିତ ହେବାର
ଭୟ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ, ଆମେ ସବୁଠାରୁ
ବଡ଼ ଖଣିକୁ ଯାଇଥିଲୁ ।
ସେଠାରେ
ଯାହା ଦେଖିଲି ମୁଁ ତାହା ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଭୁଲି ଯାଇ ନାହିଁ । ପର୍ବତ ସମାନ
ଗଦା ଗଦା ହୋଇ ମାଟି ଓ ପଥର ରହିଛି ମାତ୍ର ହୀରା ନାହିଁ । ଲକ୍ଷ
ଲକ୍ଷ ମହଣ ମାଟି-ପଥର
ଖୋଲି ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଶକ୍ତି-କ୍ଷୟ
ହେଲା ପରେ ହାତଗଣତି କେତେଟା
ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ମିଳେ । କେତେ
ବର୍ଷର ପରିଶ୍ରମ ଫଳରେ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରାର ବ୍ୟୟରେ
ଜାରଙ୍କ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ହୀରକ
ଓ କୋହୀନୁର ହୀରକଠାରୁ ବଡ଼ ଏକ
ପ୍ରସ୍ତରଖଣ୍ତ ଯେତେବେଳେ କଲୀନନ୍
ପାଇଲେ ଓ ନିଜ ନାମ ଅନୁସାରେ ତାହାର
ନାମକରଣ କଲେ,
ସେତେବେଳେ
ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ କେତେ ହୋଇଥିବ,
ତୁମେ
ଅନୁମାନ କର । ସେ ମନେ କଲେ ଯେପରି
ଜୀବନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଗଲା
।
ଆମେ ଯଦି ଏକ କୃତ୍ରିମ ସମ୍ପଦର
ଆହରଣରେ ଏତେ ଶ୍ରମ ଓ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ
କରିବାକୁ କୁଣ୍ଠିତ ନୋହୁଁ, ତେବେ
ମାନବରତ୍ନ ଆହରଣରେ ଆମକୁ କେତେ
ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ବା ନ ପଡ଼ିବ
ଏହିପରି ମନୋଭାବ ରଖି ଆମମାନଙ୍କୁ
କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ
।
ଏହା
ଗୋଟିଏ ଭଲ ଉପମା - ରସ୍କିନ୍ଙ୍କର
“ଆତ୍ମର ନିର୍ମାଣ” - ଏହି
ଶବ୍ଦ ପୁଞ୍ଜି କରିବାଠାରୁ ଏହା
ଆହୁରି ଉପାଦେୟ । କେବଳ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ
ଶକ୍ତିରେ ଆତ୍ମା ତିଆରି ହୋଇ ପାରିବ
। ଯ।ହା ଭଗବାନଙ୍କର ଗନ୍ତାଘରରେ
ଆଗରୁ ସଞ୍ଚିତ ରହିଛି, ତାହାକୁ କେବଳ
ଖୋଜି ବାହାର କରିବା ଈଶ୍ୱର ମଣିଷର
କାର୍ଯ୍ୟ ।
ବି.ଦ୍ର. - ବିହାର
ବିଦ୍ୟାପୀଠର ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବରେ
ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ
ଭାଷଣ ଶୁଣଇଥିଲେ ତାହାର ବିବରଣୀ
ଦେସାଇ ଏହିଠାରେ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ଲେଖାଟି ପ୍ରଥମେ 'ୟଙ୍ଗ
ଇଣ୍ତିଆ'ରେ,
ତା୧୦-୨-୧୯୨୭ରିଖରେ ଛପାଯାଇଥିଲା ।
