ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ବିଚାର - 'ସତର୍କ
ବାଣୀ'
 |
| ୧୮୮୬ରେ ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ (ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ - ୱିକିମିଡିଆ କମନ୍ସ୍) |
ଗାନ୍ଧୀଜୀ
କହିଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନ୍ୟ
ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଘୃଣା ଉଦ୍ରେକ
କରେ ଓ ଘୃଣା ପ୍ରଚାର କରେ ତାହା
ତିଷ୍ଠି ରହିବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ
। ତୁଳସୀଦାସଙ୍କର ବାଣୀ- “କରୁଣ
ଧର୍ମ ଅର୍ଥାତ୍ ଧାର୍ମିକତାର ମୂଳ
ଅଟେ, ସେହିପରି ଗର୍ବ ପାପର, ଅର୍ଥାତ୍ ଅଧାର୍ମିକତାକ ମୂଳ ଅଟେ" - ଏପରି
ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ମନେ
ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ନିଦେବନ
କଲେ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଲେ ଯେ, ଧର୍ମର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ସବୁ
ଧର୍ମରେ ସମାନ ହେତୁ, ସାର୍ବଜନୀନ
ହୋଇଥିବାରୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଜୋର
ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ । ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ
ଏଗୁଡ଼ିକ ପାଶୋରି ପକାଏ,
ତେବେ
ସେ ପଶୁ ପାଲଟି ଯିବ ।
ସଂସ୍କୃତ
ଓ ପାର୍ଶୀ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ସମ୍ୱନ୍ଧରେ
ସେ କହିଲେ:
“ପ୍ରତ୍ୟେକ
ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର ପକ୍ଷରେ - ହିନ୍ଦୁ ତଥା ମୁସଲମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସଂସ୍କୃତ
ଶିଖିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅଟେ, କାରଣ
ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଯେପରି ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର
ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଥିଲେ,
ସେମାନେ
ସେହିପରି ମୁସଲମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ
ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବାକୁ
ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍କୃତ ଶିଖିବା
ଆବଶ୍ୟକ
। ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ
ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଓ ଭାବର
ଆଦାନପ୍ରଦାନ
ନିମିତ୍ତ ହିନ୍ଦୁମାନେ
ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଭାଷା ଶିଖିବା
ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ
।
ଆଜିକାଲି ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ୟ
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଭାଷା ଠାରୁ ଦୂରେଇ
ଯାଉଛୁ;
କାରଣ
ଆମେ ପାଗଳ ହୋଇ ଯାଇଛୁ । ନିଶ୍ଚିତ
ଭାବରେ ଜାଣି ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଯେଉଁ
ଅନୁଷ୍ଠାନ ଘୃଣା ଓ ଭୟ ପ୍ରଚାର
କରେ, ତାହା
କେବେହେଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବା ଜାତୀୟ
ହୋଇ ନ ପାରେ ।“
ବି.ଦ୍ର. - ଏହି ଲେଖାଟି ସ୍ୱାମୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନନ୍ଦଙ୍କ ଗୁରୁକୁଳ କାଙ୍ଗଡ଼ାର ରଜତ ଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ସବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ରୂପେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କର ଅଭିଭାଷଣ ସମ୍ୱନ୍ଧରେ ଶ୍ରୀ ମହାଦେବ ଦେସାଇଙ୍କର ଟିପ୍ପଣୀରୁ ଆନୀତ । ଏହା ପ୍ରଥମେ 'ନବଜୀବନ'ରେ ତା୨୭-୩-୧୯୨୭ରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
